Submenu
10 augustus 2015

Er waren eens vier apen……

‘Kunt u aangeven waarom u dit zo doet?’ vroeg ik subdominant als eigenwijze betweterige consultant. ‘Nou gewoon, omdat ik dit al 8 jaar zo doe’ was het gevatte antwoord van de medewerkster. ‘Heb ik geleerd van mijn voorganger’, voegde zij er nog pinnig aan toe. De vraag of ze er wel eens over na had gedacht of het anders kon heb ik maar niet meer gesteld.

 

Kan het anders, kan het beter?

In ieder proces dienen deze vragen eigenlijk regelmatig gesteld te worden.Beter kan zijn: goedkoper, sneller maar ook plezieriger voor de klant. Toch wordt de vraag niet vaak genoeg gesteld. De reden is moeilijk te achterhalen, is het desinteresse, luiigheid, of het ‘mijn baas luistert toch niet’ fenomeen? Ik ben bang dat het vaker de angst voor de verandering is. Angst die ontstaat door de onzekerheid van de medewerker of hij het nieuwe kunstje wel kan leren, of de onwil om die extra inspanning te leveren. Dan maar liever op de automatische piloot en routinematig vegeteren in de organisatie.

 

Het principe van de ingesleten gewoontes

Hoewel ik niet uitsluit dan sommigen van u het verhaal kennen wil ik het toch graag even vertellen omdat dit het bovenstaande op treffende wijze illustreert. De basis is een echt uitgevoerd wetenschappelijk onderzoek.

 

Men neme een kooi met apen. In de kooi wordt een banaan opgehangen. Daaronder staat een trapleer. Het duurt niet lang of er gaat een aap naar de trap. Zodra hij er een voet opzet, worden alle apen natgespoten. Een poosje later probeert dezelfde aap of een andere aap het nog eens, met hetzelfde gevolg: weer alle apen nat. Als er daarna nog een aap is die de trap op wil, zullen de anderen hem dat beletten omdat ook een aap een hekel heeft aan een nat pak. Nu halen we één aap uit de kooi en brengen een nieuwe aap binnen. De nieuwe aap ziet de banaan en wil de trap op. Tot zijn schrik springen alle anderen hem op zijn nek. Na nog een poging weet hij het: als hij de trap op wil wordt hij in elkaar geslagen. Dan halen we een tweede aap uit de kooi en brengen een nieuwe aap binnen. De nieuweling gaat naar de trap en krijgt een pak slaag. De vorige nieuwe neemt enthousiast deel aan de afstraffing. Een derde aap uit de oude groep gaat eruit en een derde nieuwe aap komt binnen. Hij gaat naar de trap en krijgt slaag. Twee van de apen die op hem inbeuken hebben geen idee waarom je de trap niet op mag. Oude aap eruit en nieuwe aap vier erin, enzovoort, tot alle apen die ooit het natspuiten hebben meegemaakt, vervangen zijn. Niettemin gaat nooit een aap de trap op en geen aap vraagt zich af waarom niet.

 

De moraal van het verhaal: blijf je verbazen, blijf altijd vragen waarom en accepteer geen banaan als antwoord.

 

 
Nieuwsbericht delen